1 far, 1 dotter og 23 rustne menn

Mann 19: Kiellandsmyrå

2008-12-29T20:37:00.005+01:00

Denne bloggen er i ferd med å bli bloggsfærens svar på Chinese democracy. Albumet til Guns´n´Roses var ein ståande vits i platebransjen i årevis, sidan plata vart snakka om i årevis og aldri kom ut. Men så: Hausten 2008 kom den i butikkane. Og her er eit nytt blogginnlegg.

Snart tre år er gått sidan den første rustne mannen vart besøkt. Nina som då låg i vogna, er no tre og eit halvt, og sjølvsagt heilt uinteressert i å trø byen rundt på jakt etter rustne menn. Heldigvis har eg ein erstattar klar: Linn på fire måndar vert trilla rundt i samme vogn som søstera. Kanskje vert denne artikkelserien avslutta før ho veks ut av vogna?

Mann nummer 19 står på Kiellandsmyrå, bak det eine målet på fotballbanen. Eg har spelt ein fotballkamp der, eg trur det var vinteren 1998. Eit utspark unna ligg ei ganske hemmeleg offentleg tennisbane, og E39 durar like ved. Med andre ord: Ikkje den store turopplevinga for andre enn jernmenn-nerdar. Men både Vålandstårnet og Mosvatnet ligg like ved, to av dei store friluftsattraksjonane nær Stavanger sentrum.

Kiellandsmyrå har ingenting med forfattaren å gjere. Ifølgje det ferske Stavanger byleksikon kjem namnet frå Gabriel Schanche Kielland sin eigedom i området. Frå 1956 til 1959 vart den brukt til søppelfylling.

Mann 19, Kiellandsmyrå:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 18: St.Svithun ungdomsskole

2007-02-19T19:26:00.000+01:00

Etter å ha hatt suksess med leksikontrikset etter besøket til den forrige mannen, var det på tide å prøve det samme igjen. Denne gong lurte eg på kven St.Svithun var. Mann nummer 18 står på St.Svithun ungdomsskole på Storhaug, berre ti minutt unna der eg bur.

Sei kva du vil om leksikon som fortidslevning, men det er ein storarta ting. Svithun var ein engelsk biskop som døydde i Winchester (javel...) i 862. Relikvier av biskopen vart sendt til Stavanger (aha!). Domkyrkja i Stavanger vart truleg via til han i 1120-åra under biskop Reinald.

Svithun er rikeleg omtalt i Wikipedia. Mykje norsk informasjon finn du på katolsk.no.

St.Svithun skule vert pussa opp for tida, og skulegarden er full av utstyr. Kanskje er det ikkje lov å gå inn dit, men sidan alle stengsel var borte, trilla vi inn likevel. Skulen skal fiksast opp for 105 millionar kroner, og er prega av PCB, fukt og råte.

Med slike problem er det ikkje rart at den rustne mannen har munnbind på. Han står i eit klasserom, men er lett synleg frå utsida, like til venstre for inngangsdøra. Den elendige zoomen på digialkameraet gjeg det vanskeleg å sjå han, men viss du trykkar ansiktet heilt inn i skjermen har du ein sjanse.

Mann 18, St.Svithun ungdomsskole:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 17: Henrik Steffens gate

2007-02-18T20:54:00.001+01:00

Dette er nok eit dømt på at dei rustne jernkarane i Stavanger ikkje er plassert der utsikten er den beste. Løkkeveien er ein hard konkurrent til Haugesundsgata om tittelen som byens traurigaste gate. Den er konstant sterkt trafikkert. Rushtida der unnar eg ingen.

Søndag kveld er heller ikkje mykje å trakte etter. Sol avløyste regn og regn avløyste sol denne ettermiddagen, og då eg hadde komme meg opp til Løkkeveien og over gata, plaska det godt. Som du ser er ikkje bildekvaliteten spesielt god denne gongen (mobilkamera). Kameraet låg heime før det som skulle vere ein kjapp tur til byen. Men då medturisten sovna, nytta eg høvet.

Mannen i Henrik Steffens gate står til knes i asfalt og glor rett inn i ein vegg. Fem meter unna susar bilane. Med andre ord: Ikkje ein stad du kvilar kroppen. Men vi har vore der, det er det viktigaste.

Meir interessant enn den rustne stoppestaden, er namnet til gata. Kven var Henrik Steffens? Store Norske Leksikon (ei halvmeter unna i skrivande stund) fortel om eit interessant liv. Steffens var ein norsk/dansk/tysk naturforskar (1773-1845) som var fødd i Stavanger. Han studerte naturvitenskap og filosofi, og kombinerte interessene i bøkene sine.

Steffens blei sett på som ein rabulist i samtida si, og underviste blant anna i Berlin og Breslau. Kvart år vert det delt ut ein Henrich Steffens-pris ved universitetet i Kiel, prisen går til ein skandinavisk kunstnar. På Google kan du laste ned nokre av Steffens sine bøker, viss du vil det.

Mann 17, Henrik Steffens gate:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 16: Madlaveien

2007-01-16T19:09:00.000+01:00

Den forrige mannen hadde utsikt til sentrumstrafikken, og mann numer 16 står berre 100 meter unna. Denne karen står midt i han. Nokre få meter unna Madlaveien har jernskulpturen aldri ro, evig dømt til å høyre på utfartstrafikken.

Sjølv klokka 17 om ettermiddagen ein søndag er det mykje larm her. Som bildet viser, er det ikkje mykje sprekt å sjå dersom du dreg hit. Men det er kort veg til dei rolegare kvartala på Eiganes, og ikkje så langt til sentrum heller.

Som attraksjon i seg sjølv er dette ei traurig oppleving. Sjølv om det blir fine bilder i skumringa, med lang lukkartid på bilane som susar forbi.

Men, med på turen, det må han. Eg reknar med at det finst ein del stygge fotballbaner i England óg, for dei som valfartar til slikt. Stakkars folk i det gule huset, eg hadde blitt halvsprø av å ha ein fyr som konstant ser rett inn vinduet.

Mann 16, Madlaveien:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 15: Muségata

2007-01-15T19:15:00.000+01:00

Det har gått knapt eitt år sidan den første rustne mannen vart besøkt. Eg var langt unna å klare alle statuane i løpet av min (romslige) farspermisjon. Men sjølv om denne sida har vore dårleg vedlikehaldt, er det ein del som klikkar seg inn på ho. Så difor, ein ny rusten mann.

Ikkje for det, eg hadde tenkt å besøke dei uansett. Det første høvet i 2007 baud seg då den andre turdeltakaren (som har blitt mykje større sidan forrige rustne mann ho såg) hadde sterkt behov for søvn ein søndag ettermiddag. Neste mann i rekka var eit takknemleg turmål: Muségata.

Denne mannen har utsikt mot sentrums mest trafikkerte rundkjøring. Den som vil seg sjølv vondt, bør prøve å kjøre ut av Stavanger sentrum ca. klokka 08. Får du ikkje antydning til magesår eller infarkt etter å ha komme deg ut av byen den vegen, har du jernhelse.

Som ein slags dørvakt til Stavanger Museum får den rustne mannen med seg alt som skjer der. Han er vel ikkje akkurat eit villdyr sjølv, men eg tippar at fleire godt berusa Våland-innbyggarar har fått seg ein støkk på veg heim frå byen, der den rustne mannen står og held eit stivt blikk på alle som kjem til å få ein vond morgondag.

Mann 15, Muségata:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 14: Hetlandsgata

2006-06-27T20:51:00.000+02:00

Må folk finne seg i å få besøk når som helst av framande når dei har sagt Ok til å ha eit offentleg kunstverk i heimen sin? Argumenta for og imot slo kvarandre venskapeleg i hovudet i det eg nærma meg den 14. rustne mannen. Eg kom raskt til konklusjonen at dei skulle sleppe å få meg over dørstokken. Klokka nærma seg Barne-TV, og den andre deltakaren i kunstekspedisjonen verka ikkje interessert i lange før den tid.

Den rustne mannen står i eit gammalt trehus på Storhaug, ikkje langt unna sentrum. Ingenting på utsida fortel at det står ein rusten mann der inne. Faktisk gjekk eg forbi huset og kikka lenge før eg spurte ein nabo som var ute og jobba.

- Jo, det er der inne.

Den samme naboen visste at familien i huset ikkje var heime. Han visste kor den rustne mannen står i huset, og peika på vindauget der ein kan sjå han. I den grå ettermiddagsdisen såg vi ikkje anna enn nabohuset som spegla seg.

Men den rustne står der inne og vaktar huset. Kanskje har han utsikt til ein svart tv-skjerm, mikrobølgeovnen eller peisen. Uansett vil nok dei fleste innbrotstjuvar revurdere prosjektet sitt når dei ser at ein muskuløs mann på 1.95 ventar på dei midt på natta.

Mann 14, Hetlandsgata:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 13: Kjelvene

2006-06-25T20:55:00.000+02:00

Kjelvene er eit anonymt strøk i Stavanger, men kjem likevel alltid til å ha ein lyrisk klang for meg. Sjølv om eg fleire gonger har gått gjennom Kjelvene og kjent på fråveret av sjarm.

I midten av 1980-åra hadde fotballgalne ungar færre tilbod enn i dag. Dei store stjernene viste seg i EM- og VM-sluttspel, der NRK (som var einaste tv-kanal) sendte ein del av kampane. Ikkje alle. Tippekampen kvar laurdag var elles det einaste vi såg til levande fotball på skjermen. Landskampar vart ofte sende etter Kveldsnytt, seinare enn eg fekk lov til å vere oppe. I dag ryddar kanalane heile søndagskvelden for å vise Odd Grenland - Lyn.

I dette fråveret av fotball var bladet Boing godt å ha. Teikneseriebladet om fotball var høgdepunktet kvar 14.dag. Trekk fram namn som Jimmy Worth, Ben Leiper og Joe Pearson på neste vorspiel, og du får venteleg rikeleg respons.

No kjem poenget: Boing hadde postadresse Kjelvene i Stavanger. Festfotballen og dei utrulege redningane til Ben Leiper vil for meg alltid vere sterkt knytta til denne delen av Storhaug, sjølv om det ikkje kriblar i fotballfoten når du går gjennom det småtriste strøket.

Den rustne mannen på Kjelvene står like på vestsida av vegen til Hundvåg. Du får ikkje auge på han før du er ganske nær. Mannen er nok eit bevis på at Broken Column ikkje handlar om stasplassane i Stavanger, men stader kor vanlege folk går.

På bildet er Nina i full fart vekk frå mannen. Ho var glad for å sleppe ut av vogna, slik ungar gjerne er når dei har lært seg å gå.

Mann 13, Kjelvene:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 12: Jens Zetlitz' gate

2006-06-19T13:06:00.000+02:00

Du ser sjeldan postkort frå Stavanger med motiv frå vestsida av sentrum. Ganske enkelt fordi det er noko av det styggaste i byen. Det kunne vore ei fin helling ned mot Breiavatnet og idyllen der. I staden er det plassert ei rekkje høge bygg, og ingen av dei inngår i byens topp 20 over ting det er verd å få med seg.

Hotell Atlantic er sjølvsagt eit unntak, men bak det tradisjonsrike hotellet er det stort sett trist. St.Olav-blokkene er høge, feite, blå og kvite, og ser ut som to gigantiske, vrengte baderom. Resten av St.Olav-strøket ser ut som eit avfolka Aker Brygge, minus sjøen og folkelivet. Eg har aldri forstått korleis butikkane i gata overlever.

Dei einaste eg har sett i strøket, er folk på veg til og frå jobb, til tannlegen eller til eit offentleg kontor, eller konferansedeltakarar på Clarion som tek nokre kjappe drag av ein sigarett mellom seminarpausane. St.Olav har stygge gatelykter, sjellause bygningar, kristen bokhandel og eit treningssenter. Alt dette ligg berre eit minutt unna brustein-kosen rundt Domkyrkja, og bryt med forestillinga om Stavanger som ein samanhengande idyll.

Og statuen? Han står med beina planta godt i bakken, og glanar inn i ein vegg. Stakkars mann. Vi tok bilder medan brisen senka kroppstemperaturen vår eit par grader. Og trilla deretter så fort barnevogna var i stand til.

Mann 11, Jens Zetlitz' gate:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 11: Tinghuset

2006-06-09T00:52:00.000+02:00

Vi er gamle kjente. Den rustne mannen i trappa var på plass då eg gifta meg på tinghuset for drøyt to år sidan. Han står midt i trappa, på spranget mellom rettssal og kanskje dom i overetasjen, og fridomen i gata nokre meter lenger nede. Han ser advokatar, lovbrytarar, dommarar, uskuldige og påtalemakt haste forbi.

Eg veit ikkje kva kunstnaren Gormley tenkte då han plasserte ein mann her. Kanskje ville han leie tankane inn på dei store spørsmåla om soning og straff.

Eller kanskje tykte han berre det såg tøft ut med ein rusten mann mot den rutete glaset midt i trappa. I så fall hadde han heilt rett - den rustne mannen i tinghuset er den mannen som har passa best inn i omgjevnadane av dei eg har sett så langt.

Mann 11, Tinghuset:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 10: Stavanger svømmehall

2006-05-13T15:52:00.000+02:00

- Du kan ikkje ta bilde mot svømmebassenget, til det treng du eit spesielt løyve. Dei fleste som kjem for å ta bilder, tek plass oppe ved treningsapparata. Det gjer ein fin vinkel. Sjå her, ta på deg desse fotposane. (Den same typen som vert brukt på sjukehuset her i byen. Nokon er tydelegvis store innan fotposar.)

Eg visste at mange andre har tatt runden mellom dei rustne mennene i Stavanger, men det har aldri vore klarare enn akkurat her. Dama i resepsjonen på svømmehallen har rutine i å guide fotograferande på jakt etter rustne menn. Med Nina på armen og kamera i den andre trør eg meg langs kortsida og eit par steg opp i tribunen.

Frå bassenget legg du nesten ikkje merke til den rustne mannen. Han er delvis gøymd bak ein trenarbenk. Men sit du på tribunen, merkar du det godt viss du blir sitjande bak 195 cm stål i stram positur. Midt blant publikum på Nordsjøstevnet, og heilt åleine når pensjonistar, ungar og venninnegjengar slår seg laus i bassenget.

Det er nok dette dei meiner med tribuneslitar. Og ganske rett: Frå treningsapparata i andre etasje er det god utsikt, sjølv med ein utålmodig ettåring på armen.

Mann 10, Stavanger svømmehall:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 9: Haugesundsgata

2006-05-13T15:22:00.000+02:00

Haugesundsgata på Storhaug er vanskeleg å komme utanom for den som skal kåre den styggaste gata i Stavanger. Den rustne mannen som står her (på parkeringsplassen til Statoil-stasjonen), kjem til å krepere av eksosforgiftning. Han står i det sterkt trafikkerte krysset som slusar gjennom alle som skal til Hundvåg, og har dermed prima utsikt til bilkø opptil fleire gonger om dagen.

Landemerka i dei andre retningane frå mannen sin ståstad er som ein kavalkade over styggskap for auget: Det ganske nye BI-bygget, ein Statoil-stasjon og eit preglaust kvitt murbygg. Haugesundsgata er flankert av høge, stygge murhus som sender bilduren i ekko mellom kvarandre. Eit piggtrådgjerde, eit spygrønt fabrikkbygg og nokre triste trehus er også blant attraksjonane. Merkeleg nok vert denne gata aldri vist fram på turistbrosjyrane for Stavanger.

Men det skal Antony Gormley (kunstnaren bak Broken column) ha: Dei rustne mennene står ikkje berre på prydplassane i byen. Går du for å sjå alle, vil du sjå alle sider av Stavanger, ikkje berre dei trehuskoselege som byen likar å vise fram og bli assosiert med.

Men lenge treng du ikkje stanse ved den rustne mannen i Haugesundsgata.

Mann 9, Haugesundsgata:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 8: Kirkegårdsveien

2006-05-12T12:08:00.000+02:00

Ah, dette er ein favoritt. Viss du skal frå Storhaug til teateret, Eiganes eller politihuset, er det store sjansar for at du passerer den åttande rustne mannen. Han stå på fortauet som bind saman Storhaug og Lagårdsveien, ikkje langt unna politihuset.

Jernbanen er heller ikkje langt unna den rustne mannen. Men den rustne mannen har meir varige ting i kikkerten enn forbrytarar, bilar og tog. Han kikkar konstant på det vanskelegaste emnet av alle: Døden.

Klemt mellom trafikk og bustader ligg Lagård gravlund. Den er verdt eit besøk året rundt. Så snart du smett innanfor portane, forsvinn uroa frå vegane som omsluttar kyrkjegarden. Kyrkjegarden er ikkje stor, og eg går den samme vegen gjennom kvar gong. Likevel er det stadig nye ting å oppdage der inne.

Den rustne mannen ser langt innover kyrkjegarden, og held eit auge med grava også til dei som ikkje har andre som gjer det. Tippar statuen ser flott ut i skumringa. (Nina sov seg gjennom denne attraksjonen, som var den tredje rustne mannen vi såg denne formiddagen.)

Mann 8, Kirkegårdsveien:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 7: Domkyrkja

2006-05-11T11:36:00.000+02:00

Ein kan seie mykje fint om Viking stadion, Oljemuseet, Rosenli 17 og Ledaal, men uansett: Domkyrkja er den vakraste og viktigaste bygningen i Stavanger. Difor er det godt at den er med i Broken column.

Samtidig ville det vore i drøyaste laget å sette ein rusten mann inne i kyrkjerommet. Nokre bygg må få stå i fred for den moderne kunsten. Dessutan ville nok symbolikken blitt tung å svelge for mange dersom ein hadde plassert ein rusten mann på til dømes preikestolen.

Den rustne mannen utanfor kyrkja har utsikt mot det Domkyrkjeplassen. For to år sidan vart Nokas rana her. For tida held grønsakshandlarane på plassen, og det skal dei gjere fram til oppussinga av Torget er ferdig.

Denne rustne mannen står langs vegen som kjem frå parken på austsida av Breiavatnet, og kikkar på bylivet i ly av eit tre. Prøv utsikten sjølv når du kjem den vegen, og ta ein pust før du traskar vidare mot kultur og butikkar.

Mann 7, Domkyrkja:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 6: Arneageren

2006-05-09T20:41:00.000+02:00

Arneageren midt i Stavanger sentrum er noko av det mest stavangerske som finst. Det er her folk stansar kvarandre og helsar "Javeeeel..?" og står i kø på laurdag formiddag. Her ligg kulturhuset Sølvberget, Platekompaniet, McDonalds, bakeri, tannlege, gullsmed, 7-Eleven og reisebyrå.

Dei fleste opplever berre Arneageren i fritida si. Arneageren er, som store deler av Stavanger sentrum, sperra for biltrafikk. Men ein formiddag i mai, ikkje ein av fridagane, ser plassen ganske annleis ut. Eg talte sju lastebilar på den vesle plassen. Alle forsynte butikkane med dagens varer, og braut forestillinga om piazzaen som ein evig freda plett i sentrum.

Duer, russ og kafegjestar kompletterte bildet av ein levande plass. Midt i dette står ein rusten mann, med leggane eit stykke nede i bakken. Han har blikket festa på kinofolket. Min lille barnevognpassasjer var meir oppteken av å jage duene ("Theee!") enn å sjå på den rustne mannen og hans plass i bybildet.

Den rustne mannen er van med å dele merksemda med mange andre. Han har blitt ein så sjølvsagt del av Arneageren at ein nesten ikkje legg merke til han lenger. Og det var kanskje meininga til Antony Gormley?

Mann 6, Arneageren:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 5: Valberget parkeringshus

2006-05-09T20:05:00.000+02:00

Det finst ingen klassar med 23 søte jenter, og ingen fotballag med 23 stjernespelarar. Og det finst ikkje 23 fantastiske turmål blant statuane i Broken column. Den femte mannen er eit pliktstopp som ikkje innbyr til anna enn å ta bilder og gå igjen.

Og kva er det med parkeringshus som fascinerar kunstnaren bak denne utstillinga? Vi har allereie vore i parkeringshuset i Gamle Stavanger og sett rustmannen der, kva er vitsen med å sette nok ein rustkar i p-hus?

Uansett fekk eg gått nye vegar i sentrum. Eg har vore fleire gonger på Sting, men i fjellet under kafeen hadde eg aldri vore. Det blir lenge til neste gong. På vårens varmaste dag forsvann sollunken i det vi gjekk inn i fjellet. Heisdørene opna seg med same lyd som illevarslande tekno-dører i dataspel. Vi tok heisen ned to etasjar, og tråkka rundt på jakt etter mannen. Der var han ikkje.

Opp ein etasje, og framleis ingen mann. Han kunne berre vere i trappa. Vogna måtte eg sette igjen nede i gangen, og med Nina på armen pilte vi opp for å fotografere den evige trappegjesten. Viss du er i farten, og det er jo gjerne folk i parkeringshus, kvepp du til når du rundar hjørnet og ser den høgreiste, stoiske gubben. Han er verken på veg opp eller ned, han står sidelengs i trappa, som for å understreke at han ikkje har tenkt seg nokon stad. Det må vere eit trist liv.

Kjekk tur? Njet. Greitt å vere ferdig med? Jepp.

Mann 5, Valberget parkeringshus:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 4: Rom for mer

2006-04-25T19:31:00.000+02:00

Den fjerde rustne mannen er ein gammal kjenning. Eg har fleire gonger sett han på nært hald. Nokon gonger inne i butikken, Rom for mer, som ventande medan andre familiemedlemmer kjøper inn ting til heimen på innsida. Denne gongen kom eg berre for mannen, ikkje salsvarene (sjølv om eg kom ut igjen med fire grøne koppar og 116 kroner mindre i lommeboka).

- Mange turistar spør om meir enn vi kan svare på, sa ho ved kassaapparatet. Den rustne mannen er det første du kjem til etter å ha opna døra. Eit skilt forkynner mannen sine utslett, og faren for å sjølv få raudfarge på jakka dersom du dultar borti. Betjeninga har hatt han i butikken så lenge at dei ikkje treng tenke på det problemet lenger - dei svingar automatisk utanom.

Mange ser ikkje at det er ein mann før dei er på veg ut, då dei ser hovudet som er vendt mot kassen. Han er ein tålmodig kunde. Ser nye trendar komme og gå kvart halvår, og godtek alt. Eller er han ein taus observatør som smilar litt skeivt mot alle som jaktar på lykka i fleire ting å fylle huset med?

Mann 4, Rom for mer:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 3: Strandkaien parkeringshus

2006-04-25T09:38:00.000+02:00

Den tredje rustne mannen truga lenge med å velte heile prosjektet. Han er såpass godt gøymd at det krevs litt innsats for å komme til han.

Parkeringshuset på Strandkaien er lett å finne, det ligg ikkje langt frå horestrøket og englandsbåten. Å komme inn i parkeringshuset er ei større utfordring. Første gong eg prøvde, var det stengt. Ein telefon til nummeret på utsida vart hjelpa. Det viste seg at p-huset berre er ope for vanlege folk klokka 7-9 om morgonen. På den tida er eg vanlegvis nedsylta i frokost og bleieskift, og ikkje klar for ekspedisjonar til motsett side av byen.

Men så ein dag vart Charlotte (kone) sjuk, og måtte til legen tidleg om morgonen. Hurra! Heile familien sette seg i bilen, og ein kort trilletur seinare var vi på plass i parkeringshuset.

Den rustne mannen der inne er eit slåande syn. Du ser han 100 meter inne i hallen allereie i det du kjem inn. Han står ca. ein meter frå veggen, som han kikkar rett inn i. Den kvite lyset og ekkoet frå skritt gjer det til ein minneverdig stopp i Gormley-vandringa.

Opp med kameraet: Ny nedtur. Batteria var daude. Løysinga vart mobilkameraet. Resultatet var ikkje så aller verst, i det minste når bilda vert såpass krympa som her. Nina kikka med store auge.

Mann 3, Strandkaien parkeringshus:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 2: Indre Vågen

2006-02-13T20:59:00.000+01:00

I Vågen har du utsikt til det meste som betyr noko i Stavanger. Kielland, Domkyrkja, fiskehandelen, Cementen, horestrøket, torget, utestadane, Gamle Stavanger og englandsbåten. Dei einaste Stavanger-klassikarane du ikkje kan fornemme frå Indre Vågen, er Stavanger Aftenblad og Viking.

For tida blir heile sentrum pussa opp, og skal vere ferdig til sommaren. Den rustne mannen ytterst på kaia har heldigvis ikkje fått samme brutale behandling som resten av området - han står støtt og glanar ut mot sjøen. Han ser nesten til Natvigs Minde, der den vasstrukne kollegaen står.

13.februar 2006 var nok ein halvkald og grå Stavanger-dag. Med andre ord var det ingen andre som fotograferte den rustne og rake på kaien. Han vert nok nedsøla av øl og kebab i festivalsesongen, men på ein anonym mandag i februar står han tankefull og velpleidd.

Det er nok ein ironi her ein stad: Medan Stavanger sitt gamle og mykje elska torg blir plukka frå kvarandre av gravemaskinar, held det nyaste innslaget stand.

Dette ser Vågen-mannen på.

Mann 2, Indre Vågen:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta -rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Mann 1: Natvigs Minde

2006-02-01T19:49:00.000+01:00

(Kart)

Det var ein av desse dagane då det såg ut som Stavanger skulle arrangere Holmenkoll-søndag: Tåke, to grader og ein kald trekk. Vi var på veg til den første rustne mannen.

Antony Gormley sine statuar står i stigande rekkefølge. Nummer ein står difor på null meter, i sjøen. På veg for å sjå denne første mannen (som eg vil tru vert stadig meir rusten for kvar dag), måtte vi over brua til Grasholmen. Vegen ned mot havna fortalte at vi var på Stavanger Seilforening sitt område. Men det var ingen skilt til den rustne mannen.

Natvigs Minde er ein holme i havnebassenget mellom Rosenberg-verftet og sentrum. Det bur ingen der, men holmen har eit selskapslokale. På kvardagar går det ingen båtar dit. Difor var det heilt umogeleg å få eit glimt av den rustne karen som står i vatnet der ute ein stad.

Her i vatnet ein stad står den første rustne mannen i Broken Column

Vi opna ein port og tusla over ein hard plen før vi kom til det ytterste punktet på vår side av sjøen, usikre på om vi hadde kryssa privat mark. Eg granska holmen nokre ti-tals meter lenger nord-vest, utan å sjå spor etter Gormleys utplasserte. Litt skuffa, men ikkje overraska. Ein kikkert hadde vore lurt.

Likevel: Vi er i gang.

Mann 1, Natvigs Minde:
Tilgang med barnevogn:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Denne rustne mannen som turmål:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

Utsikt frå mannen:
rustfri - rustflekkete - gjennomrusta - rusthaug

På rustjakt i eigen by

2005-12-25T11:07:00.000+01:00

Vi er vanedyr. Vi går den samme vegen til jobb kvar dag. Vi går på dei samme pubene og kafeane. Vi snakkar med dei samme folka i lunsjen, vi ser dei samme programma på tv kvar veke og vi et det samme til frokost kvar dag.

Så eg tenkte: Kvirfor ikkje prøve noko anna? Ta steget bort frå dei faste stiane, om så berre litt. For eg bur jo i Stavanger, og sjølv om eg skulle ha farspermisjon i heile fem månader var det ikkje særleg aktuelt å ta med seg Nina (11 mnd) langt vekk til ein stad med mykje sol (som jo er populært), særlig ikkje når mor skulle jobbe.

Altså måtte vanane brytast i eigen by, og med ei lita jente i vogn som partnar. Det utelukka mange alternativ, men turgåing er ein fin aktivitet no som det blir vår.

Eg hadde sett mange av Antony Gormley (offisiell side) sine statuar som inngår i den permanente utstillinga Broken Column frå før. Desse statuane er rustne menn på 1,95 meter (litt høgare enn meg, og med atskillig meir rett ryggrad) som står plassert forskjellige stader i Stavanger. Det blei eit helsikes rabalder då det skulle avgjerast om dei skulle settast opp. Som så mange andre omstridte prosjekt, er det vanskelig å tenke seg byen utan det i dag.

Dei 23 statuane står alle i rimeleg gåavstand frå Stavanger sentrum, og frå Rosenli, der eg bur. Målet mitt var å sjå alle i løpet av permisjonen, og dokumentere det på denne nettsida. Broken column er ein slags oppfølgar til utstillinga Another Place (offisiell side), der Gormley stilte ut liknande rustne menn på Solastranda.

Statuane i Broken Column ligg i ulik høgd over havet, frå den lågaste i sjøen ved Natvigs Minde, til den høgste ved Rogaland Kunstmuseum. For å gje min ekspedisjon kunstfagleg tyngde, bestemte eg meg for å gå frå den lågaste til den høgste. 23 turar i alt, med Nina i vogna, gode sko/støvlar og min udødelege Nikon Coolpix 800 (anmeldelse på dpreview.com) i lommen.